قرارداد آتی چیست؟قرارداد آتی چیست؟ معرفی قراردادهای آتی

تاکنون با چهار نوع ورقه بهادار قابل داد و ستد در بورس، شامل اوراق مشارکت، اوراق اجاره، سهام و گواهی حق تقدم خرید سهام آشنا شده اید. در این برنامه یکی دیگر از انواع اوراق بهاداری که در بورس خرید و فروش می شود به نام قرارداد آتی را به شما معرفی می کنیم و به این سوالتان پاسخ می دهیم که قرارداد آتی چیست؟

قبل از اینکه درباره قرارداد آتی با شما صحبت کنیم، باید تاکید کنیم که ریسک سرمایه گذاری در قرارداد آتی بسیار بیشتر از سهام است و نیازمند تخصص بسیار زیاد در تحلیل تکنیکال و تحلیل فاندامنتال است. بنابراین به افراد عادی و غیر متخصص در معامله گری به هیچ وجه توصیه نمی شود در قرارداد آتی سرمایه گذاری کنند.

معرفی قرارداد آتی

با توجه به عبارت قرارداد آتی مشخص است که اولا کلمه قرارداد در این عبارت حاکی از نوعی رابطه قراردادی بین خریدار و فروشنده است. ثانیا کلمه آتی در این عبارت نشان می دهد قراردادی که بین فروشنده و خریدار قرارداد آتی وجود دارد، به آینده مربوط می شود. با این مقدمه سراغ تعریف قرارداد آتی می رویم.

قرارداد آتی قراردادی است که براساس آن، فروشنده متعهد می شود تعداد معینی از یک دارایی مثل سهام را در تاریخ مشخصی در آینده با قیمت معین به خریدار تحویل دهد. در مقابل خریدار قرارداد آتی هم متعهد می شود دارایی مورد نظر را در تاریخ تعیین شده با قیمت معین از فروشنده اوراق خریداری کند.

اجازه دهید با یک مثال توضیح دهیم. فرض کنید قیمت سهام شرکت الف در حال حاضر در بورس 200 تومان است. سرمایه گذاری را در نظر بگیرید که براساس بررسی و مطالعات دقیق به این نتیجه رسیده است که قیمت سهام شرکت الف در چهار ماه آینده با 20% افزایش به 240 تومان می رسد. بنابراین از دید این سرمایه گذار خرید سهام شرکت الف می تواند سودآوری قابل قبولی داشته باشد. اولین گزینه ای که پیش روی این سرمایه گذار قرارداد این است که سهام مذکور را خریداری کند و منتظر باشد تا بعد از چهار ماه قیمت سهم رشد کند و سود موردنظر سرمایه گذار محقق شود.

طبیعتا اگر پیش بینی فرد دقیق باشد و قیمت سهم از 200 تومان به 240 تومان برسد، سرمایه گذار در مدت چهار ماه 20% سود می کند. اما این سرمایه گذار می تواند به جای اینکه سهام شرکت الف را بخرد و تمام پول مورد نیاز برای آن را پرداخت کند، تنها با پرداخت درصدی از این پول، قرارداد آتی سهام شرکت الف با سررسید چهارماهه را در بورس خریداری کند. مثلا اگر سرمایه گذار قرارداد آتی سهام شرکت الف با قیمت 220 تومن و سررسید چهار ماهه را خریداری کند، به این معنی است که متعهد شده چهارماه بعد تعداد معینی از سهام شرکت مذکور را با قیمت هر سهم 220 تومان از فروشنده قرارداد آتی خریداری کند. طبیعتا در صورتی که پیش بینی این سرمایه گذار درست باشد و قیمت سهم شرکت الف در چهار ماه بعد به 240 تومان برسد، به ازای هر سهم 20 تومان سود می کند. اما اگر به هر دلیل قیمت سهم در چهار ماه آینده کمتر از مبلغ ذکر شده در قرارداد آتی یعنی 220 تومان باشد، این سرمایه گذار متحمل زیان می شود.

تفاوت خرید سهام با خرید قرارداد آتی سهام چیست؟

اولین سوالی که ممکن است برایتان پیش آمده باشد این است که تفاوت خرید سهام با خرید قرارداد آتی سهام چیست؟ اگر به مثال ذکر شده در بالا دقت کنید، پاسخ این سوال را بدست می آورید. برای خرید سهام، سرمایه گذار باید تمام پول را بپردازد اما در خرید قرارداد آتی سهام، سرمایه گذار تنها با پرداخت درصدی از پول که به عنوان وجه تضمین توسط بورس اخذ می شود، می تواند مطمئن باشد که سهام مورد نظر خود را در تاریخ تعیین شده با قیمت مندرج در قرارداد خریداری کند. وجه تضمین هم دقیقا به همین علت توسط بورس از خریدار و فروشنده قرارداد آتی سهام دریافت می شود، که طرفین قرارداد به تعهدات خودشان مبنی بر تحویل سهام با قیمت مشخص در تاریخ تعیین شده پایبند باشند.

دومین سوالی که مطرح می شود این است که اگر قرارداد آتی چنین مزیتی دارد که سرمایه گذار تنها با پرداخت درصدی از پول می تواند کل سود ناشی از افزایش قیمت سهام را بدست آورد، چرا تنها تعداد بسیار محدودی از سرمایه گذاران در قراردادهای آتی سرمایه گذاری می کنند؟

مثال قبل را در نظر بگیرید، فرض کنید پیش بینی سرمایه گذار مبنی بر اینکه قیمت سهام شرکت الف در چهار ماه بعد به 240 تومان برسد، محقق نشود و به جای آن قیمت سهم به 180 تومان کاهش پیدا کند. در این حالت سرمایه گذار نه تنها سود بدست نمی آورد، بلکه متحمل زیان چهل تومان هم می شود. دلیلش هم این است که آن فرد متعهد شده در تاریخ مذکور تعداد معینی از سهام شرکت الف را با قیمت 220 تومان بخرد در حالی که قیمت این سهم در بورس هم اکنون 180 تومان است.

بنابراین به همان اندازه که احتمال کسب سود در قراردادهای آتی بیشتر است، احتمال زیان بر اثر پیش بینی نادرست از آینده هم بیشتر است. بنابراین ممکن است سرمایه گذار به علت پیش بینی نادرست قیمت سهم، متحمل زیانی سنگین در مقایسه با مبلغ سرمایه گذاری خود شود.

در پایان توجه به این نکته لازم است که در بازار سرمایه ایران، قرارداد آتی صرفا محدود به سهام نیست. بلکه در بورس کالای ایران هم قراردادهای آتی سکه بهار آزادی داد و ستد می شود. جالب این که حجم معاملات قراردادهای آتی سکه طلا در بورس کالای ایران، بسیار بیشتر از حجم معاملات قراردادهای آتی سهام است. البته برای چندمین بار تاکید می کنیم که قراردادهای آتی جزو اوراق بهادار بسیار پرریسک محسوب می شوند. حتی در صورت داشتن قدرت ریسک پذیری بالا، قبل از ورود به این عرصه شناخت کافی در خصوص ابعاد و جزییات قراردادهای آتی به دست بیاورید.

این یک بار رو ریسک کنید!
اسم و ایمیل خودتون رو ثبت کنید تا بهتون یاد بدیم چطوری در کمتر از 10 دقیقه در یک صنعت پرسود سرمایه گذاری کنید و تا 24 ماه سود خیلی خوبی رو بدست بیاورید.
آدرس ایمیل شما پیش ما امن باقی می ماند.
قرارداد آتی چیست؟ معرفی قراردادهای آتی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *