اوراق اجاره چیست؟

در درس قبل گفتیم که علاوه بر اوراق مشارکت که جزو اوراق بهادار بدون ریسک محسوب می شوند نوع دیگری از اوراق بهادار به نام اوراق اجاره هم در بورس خرید و فروش می شود که این اوراق هم مثل اوراق مشارکت دارای سود معین و تضمین شده است. در این درس می خواهیم درباره این اوراق اجاره صحبت کنیم.

اگر به خاطر داشته باشید در معرفی اوراق مشارکت گفتیم که این اوراق به این دلیل اوراق مشارکت نام گذاری شده اند که در واقع خریدار این اوراق با ناشر اوراق در یک طرح مشخص مثل احداث نیروگاه، جاده، سد و دیگر موارد مشارکت می کند و در منافع ناشی از این طرح سهیم می شود. بنابراین اوراق مشارکت بیانگرنوعی رابطه شراکت بین فروشنده و خریدار اوراق است. دراوارق اجاره هم ارتباطی مشابه اوراق مشارکت ولی در قالب رابطه موجر و مستاجری بین خریدار و فروشنده این اوراق برقرار می شود.

اجازه بدهید با یک مثال توضیح دهیم. فرض کنید یک شرکت هواپیمایی برای افزایش  ظرفیت حمل و نقل مسافر نیاز به یک فروند هواپیمای جدید دارد. اما در حال حاضر منابع مالی لازم برای خرید هواپیما را در اختیار ندارد. فکر می کنید این شرکت چه گزینه ای دیگری به جز خرید دارد؟ همانطوری که اگر کسی قادر به خرید منزل برای سکونت نباشد اقدام به اجاره منزل مسکونی می کند، شرکت هواپیمایی هم می تواند هواپیمای مورد نیاز خود را اجاره کند و در فواصل زمانی مشخص به مالک هواپیما اجاره بها بپردازد. این امکان از طریق انتشار اوراق اجاره برای شرکت هواپیمایی فراهم می شود. اما چگونه؟

انتشار اوراق اجاره از طریق یک نهاد مالی به نام نهاد واسط انجام می شود به این صورت که ابتدا نهاد واسط اوراق اجاره را منتشر و از طریق شبکه بانکی و یا بازار سرمایه این اوراق را برای فروش عرضه می کند. با فروش این اوراق به سرمایه گذاران، منابع مالی لازم برای خرید هواپیما در اختیار نهاد واسط قرارمی گیرد. و نهاد واسط به وکالت از سرمایه گذاران، هواپیمای مورد نظر را خریداری می کند و برای دوره مشخص به شرکت به هواپیمایی اجاره می دهد. شرکت هواپیمایی هم  که با استفاده از این هواپیمای جدید توانسته درآمد خود را افزایش دهد در فواصل زمانی معین مثلا هر سه ماه یکبار اجاره بها را به شرکت واسط پرداخت می کند و شرکت واسط نیز که در واقع وکیل سرمایه گذاران محسوب می شود مبلغ اجاره بها را به آن ها می پردازد

درپایان دوره اجاره هم شرکت واسط به وکالت از سرمایه گذاران، هواپیما را به قیمت اسمی یعنی همان قیمتی که خریداری کرده به شرکت هواپیمایی می فروشد و اصل پول خریداران اوراق اجاره را به آن ها برمی گرداند. اجازه بدید یکبار دیگر فرآیند عرضه اوراق اجاره در مثال گفته شده را به شکل دقیق تر مرور کنیم.

1- دریافت مجوزهای لازم از سازمان بورس و اوراق بهادار

2- انتشار اوراق اجاره توسط نهاد واسط و فروش این اوراق به سرمایه گذاران

3- خرید هواپیما توسط نهاد واسط با منابع مالی حاصل از فروش اوراق اجاره

4- اجاره دادن هواپیما به شرکت هواپیمایی

5- دریافت اجاره بها از شرکت مذکور توسط نهاد واسط و پرداخت آن به سرمایه گذاران در فواصل زمانی تعیین شده

6- فروش هواپیما در پایان دوره اجاره به همان قیمت خرید توسط نهاد واسط و بازگرداندن اصل پول به سرمایه گذارن

نکته ای که باید آن توجه کرد که سود حاصل از سرمایه گذاری در اوراق اجاره در واقع همان مبالغ اجاره بهایی است که خریداران اوراق در طول دوره اجاره دریافت می کنند. این مبلغ معمولا حداقل معادل سود اوراق مشارکت و حتی بعضا مقداری بیشتر تعیین می شود تا اوراق اجاره جذابیت لازم را برای سرمایه گذاران داشته باشد. همچنین سود حاصل از اوراق اجاره هم مثل سود حاصل از اوراق مشارکت از پرداخت مالیات معاف است.

نکته دیگر این که در اوراق اجاره هم مثل اوراق مشارکت، خریداران اوراق به نسبت میزان سرمایه گذاری مالک دارایی محسوب می شوند و برهمین اساس اجاره بها دریافت می کنند. بنابراین اوراق اجاره هم مثل اوراق مشارکت، اوراق بهادار اسنادی به حساب می آید که به پشتوانه یک دارایی معین مثل هواپیما منتشر شده است.

 در این درس سعی کردیم اوراق اجاره را در قالب مثال شرکت هواپیمایی به شما معرفی کنیم. البته توجه داشته باشید که اوراق اجاره فقط برای اجاره هواپیما به کار برده نمی شود و تامین منابع مالی مورد نیاز برای هر نوع دارایی با دوام مانند خودروهای سبک و سنگین، ساختمان، ماشین آلات صنعتی و دیگر موارد که قابلیت اجاره دادن را داشته باشند از طریق انتشار اوراق اجاره امکان پذیر است، در ایران هم شرکتها برای موارد متعددی اوراق اجاره منتشر کرده اند که در تمامی موارد با استقبال بسیار خوب سرمایه گذاران مواجه شده اند.

در درس بعدی در مورد اوراق اجاره و فرآیند انتشار آن ها بیشتر صحبت می کنیم.

اوراق اجاره چیست؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *